Ən son

Ünvan Bəsri hədisi

10 Oktyabr 2011 - 13:01

Ünvan Bəsri hədisi

Hadisə Mədinə şəhərində baş verir...

Ünvan Bəsri. 94 yaşlı bir qoca. Elm öyrənməyə həvəslidir. İllərdir Malikin (Malik ibn Ənəsin) dərsinə gedib-gəlir. Bir gün İmam Cəfərin (ə) Mədinəyə gəldiyini eşidir. Hüzuruna gedib bəhrələnmək istəyir. İmam qəbul etməyir: “Mən nəzarətdəyəm. Həm də gecə-gündüzdə Rəbbə zikr deyirəm. Mane olma zikrimə. Kimin dərsindəsənsə, yenə qayıt yanına”.


Qəmgin olur. Çıxıb gedir: “Əgər imam (ə) məndə bir xeyir görsəydi, məni görüşdən məhrum etməzdi”. Sonra Peyğəmbərin (s) hərəminə gedib iki rəkət namaz qılır, dua edir: Ey Allah, ey Allah! Sən Cəfərin qəlbini mənə mehriban et və onun elmindən məni Sənin düz yoluna istiqamətləndirəcək qədər bəhrələndir!

Qəm-qüssə içində evə qayıdır. Daha Malikin dərsinə getmir. Həzrətin məhəbbəti qəlbini bürümüşdür. Evdən çölə də çıxmır, təkcə vacib namazı qılmağa məscidə gedir, bir də zəruri işlərdən ötrü evi tərk edir.

Nəhayət səbri tükənir. İmamın (ə) qapısına gedir. Daxil olmaq üçün izin istəyir: hüzuruna gedib salam vermək istəyirəm.-deyir xidmətçiyə...

Daxil olur. Salam verir. İmam, cavab verir və buyurur: Əyləş, Allah sənə mərhəmət etsin!

Əyləşir. Həzrət başını aşağı salıb. Bir azdan başını qaldırıb buyurur:-Künyən nədir?

-Əba Əbdillah (Allah bəndəsinin atası).

Buyurdu:-Allah səni bu künyədə sabit saxlasın və səni müvəffəq etsin. Nə istəyirsən?

«Əgər bu görüşdə bu xeyir-duadan başqa bir fayda olmasa, elə bu da mənim üçün dəyərli olacaqdır.» -deyə ürəyindən keçirir, “Allahdan istəmişəm ki, sənin qəlbini mənə qarşı mehriban etsin, sənin elmindən məni bəhrələndirsin. Ümidvaram ki, Mütəal Allah duamı qəbul etsin”.-deyir.

Buyurdu:-Ey Əba Əbdillah! (Həqiqi) Elm təəllümlə (öyrənməklə) əldə edilmir. Elm bir nurdur. Allah onu hidayət etmək istədiyinin qəlbinə salır. Əgər elm istəyirsənsə, əvvəlcə qəlbində bəndəliyin həqiqətini yarat və elmi əməl vasitəsilə istə. Allahdan dərk etməyi istə ki, sənə başa salsın.

Dedim:-Ey Şərif!

Buyurdu:-Mənə “Əba Əbdillah” de.

Dedim:-Ey Əba Əbdillah! Bəndəliyin həqiqəti nədir?

Buyurdu:-Bəndəliyin həqiqəti üç şeydədir.

(Birincisi:) Bəndə özünü Allahın ona əta etdiyi şeylərin sahibi bilməsin. Çünki qullar (əbd) heç bir şeyə sahib olmazlar. Malı Allahın malı bilir, onu Allahın əmr etdiyi yollarda sərf edirlər.

(İkincisi:) Öz işləri üçün bir tədbir görməsin.

(Üçüncüsü:) Bütün məşğuliyyəti Allahın əmrlərini yerinə yetirmək və qadağanlarından çəkinmək yolundadır.

Əgər bəndə özünü mal-dövlətin sahibi bilməzsə, onu Allah yolunda sərf etmək ona asan olacaq. Əgər işlərin idarə olunmasını - tədbiri Allaha həvalə edərsə, dünya müsibətləri ona asanlaşacaq. Əgər Allahın əmr və qadağanlarına əməl etməyə məşğul olarsa, mübahisə etmək və yersiz öyünməyə vaxtı qalmayacaq. Əgər Allah bir bəndəni bu üç şeylə əzizləsə, Dünya, İblis və (bütün) Yaradılmışlar ona dəyərsiz, asan görünəcək. Belə olan halda o, dünyanı mal-dövlətini artırıb bunun vasitəsilə fəxr edib öyünmək üçün istəməz. Camaatın nəzərində izzət və üstünlük sayılan şeyləri istəməz. (Buna görə də) dəyərli vaxtlarını batil və əbəs şeylərlə keçirməz. Bu, təqvanın ilk dərəcəsidir. Allah-taala Qurani-kərimdə bu haqda buyurur: “O axirət evidir. Onu yer üzündə fitnə-fəsad və üstünlük istəməyənlərə verərik. Xeyirli aqibət pəhrizkarlar üçündür.”

Ərz etdim:-Ey Əba Əbdillah! Mənə nəsihət ver.

Buyurdu:-Sənə doqquz şeyi tapşırıram. Bu, Allaha doğru yol getmək istəyən bütün insanlar üçün mənim göstərişim və vəsiyyətimdir. Allahdan istəyirəm ki, bunlara əməl etməkdə səni müvəffəq etsin. Göstərişlərin üçü nəfsinin riyazəti, üçü helm (səbir), üçü də elm barəsindədir. Bunları yadda saxla və heç vaxt bunları yerinə yetirməkdə səhlənkarlıq etmə.

Ünvan bütün diqqətini toplayır. İmam buyurur:

Riyazət barəsində:

1. Olmaya-olmaya iştahan olmayan şeyi yeyəsən. Çünki bu, axmaqlığa və nadanlığa səbəb olur.

2. Yalnız acan zaman ye.

3. Yediyin zaman halal yeməklər ye və yeməyi “bismillah”la başla. Peyğəmbərin (s) hədisini yada sal: “İnsan qarnından da pis bir qab doldurmur. Əgər yeməyə ehtiyac varsa, qarının üçdə biri yeməyə, üçdə biri suya, üçdə biri də nəfəs almağa saxlanmalıdır.”

Helm barəsində:

1. Bir nəfər sənə: “Mənə bir söz desən onunu eşidəcəksən. - desə sən cavabında: “Onunu desən (məndən heç) birini də eşitməyəcəksən!”- de.

2. Biri sənə nalayiq sözlər desə cavabında de: “Əgər düz deyirsənsə Allahdan istəyirəm məni bağışlasın.  Əgər yalan deyirsənsə Allahdan istəyirəm ki,  səni bağışlasın!”

3. Biri səni təhdid edərsə sən ona nəsihət və dua vədəsi ver.

Elm barəsində:

1. Bilmədiyin şeyi alimlərdən soruş. Amma ehtiyatlı ol ki, onları sınamaq və onlara əziyyət vermək məqsədi ilə sual verməyəsən.

2. Olmaya-olmaya şəxsi rəyinlə nəyə isə əməl edəsən. Daim bacardığın qədər ehtiyatı əldən vermə.

3. Yırtıcı şirdən qaçdığın kimi, fitva verməkdən çəkin. Öz boynunu camaata körpü etmə.

Sonra buyurdu:

Mənim yanımdan qalx, ey Əba Əbdillah! Sənə nəsihət etdim. Mənim zikrlərimə mane olma. Çünki mən öz nəfsimə qarşı səxavətli deyiləm. Salam olsun hidayətə tabe olanlara!

***

(Kamil arif Seyid Əli Qazinin tələbəsi) Kamil Arif Seyid Haşim Həddadın tələbəsi Seyid Məhəmmədhüseyn Hüseyni Tehrani:

“Ünvan Bəsri hədisi həqiqətən özündə yüksək məzmun, dərin və möhkəm “seyr-süluk” əsasları daşıyır. Bu yolun tərbiyəedici şəxsiyyətlərinin çoxu onu oxumaq, üzərində düşünmək və ona əməl etməyi tövsiyə edirdilər. O cümlədən, fəqihlərin, müctəhidlərin ağası, rəbbani övliyaların dəlili, tanınmış arif, ilahi fəqih  həzrət Ayətullah mərhum hac Seyid Əli Qazi Təbatəbai (rizvanullah əleyhi) onu davamlı şəkildə oxumağı və ona əməl etməyi çox israr edirdi. Allah mənə Nəcəfdə Əmirəl-mömininin (ə) civarında olmağı nəsib etdiyi yeddi illik təhsil müddətində həftədə iki dəfə bu mübarək hədisi oxuyar, onun bütün mətnini kamil şəkildə yadımda saxlayar və davamlı şəkildə zehnimdən keçirərdim. Bu həqir bəndə, kamillik səfərinə çıxan və müqəddəs ilahi dərgaha yetişmək istəyən bütün möminlərə tövsiyə edir ki, onlar da davamlı şəkildə belə etsinlər və bu şərafətli hədisə əməl etmək bərəkətlərini bu yolun azuqəsi olaraq yığsınlar.   

Ustad Məhəmmədbaqir Təhriri: “İmam Cəfər Sadiqin (ə) Ünvan Bəsriyə göstərişləri çox əhəmiyyətlidir. Belə  ki, Ayətullah Seyid Əli Qazi kimi ariflər və kamal yetişmiş insanlar öz şagirdlərinə, həmçinin Allaha doğru səfərə çıxmaq istəyində olanlara tövsiyə edirmişlər  ki, “Ünvan Bəsri hədisi”ni yazıb özləri ilə gəzdirsin və həftədə bir - iki dəfə onu oxusun və göstərişlərinə əməl etsinlər.

Həzrət Cəfər Sadiqin (ə) bu göstərişləri Allaha doğru mənəvi səfərin müqəddimələri baxımından ən gözəl göstərişlərdir. Həmçinin bu buyuruqlar dəqiq və nizamlı yol olma cəhətindən  bütün möminlər üçün ən əlverişli tövsiyələrdir.

iman.ge