Ən son

Quran və hədislərdə Helm

13 Avqust 2019 - 12:35

Quran və hədislərdə Helm

İslam dininə əsasən, kamil insan olmaq üçün,  bir çox dəyərli xüsusiyyətlərə malik olmaq lazımdır. Bu xüsusiyyətlərdən biri də, “Helm”-dir. Helm ərəb sözüdür və mənası nəfsə hakim olaraq, hirsi boğmaq deməkdir.

Aşağıda helm barədə olan bəzi quran ayələrini və məsumlardan (ə) zikr olunan hədisləri  gətiririk.

Quranda Helm

Helmli olmaq, Allahın xüsusiyyətlərindən biridir

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاءِ أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ وَلَٰكِنْ لَا تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا إِلَّا أَنْ تَقُولُوا قَوْلًا مَعْرُوفًا وَلَا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتَّىٰ يَبْلُغَ الْكِتَابُ أَجَلَهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي أَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ

Qadınlara elçi göndərmək istəyinizi işarə ilə bildirməkdə və ya ürəyinizdə gizlətməkdə sizə heç bir günah yoxdur. Allah bilir ki, siz onları xatır-layacaqsınız. Lakin onlarla gizlicə vədələşməyin, onlara yalnız (şəriətə) müvafiq qayda üzrə söz deyin. Gözləmə vaxtı başa çatmayıncaya qədər nikah etmək qərarına gəlməyin. Bilin ki, Allah sizin qəlblərinizdə olanları bilir. Ondan qorxun! Bilin ki, Allah Bağışlayandır, Rəhmlidir!(Bəqərə, 235).

İbrahim peyğəmbərin (ə) xüsusiyyətlərindən biri, onun helmli olmasıdır

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ

İbrahimin öz atası üçün bağışlanma diləməsi isə sadəcə ona verdiyi vədə görə idi. Atasının Allaha düşmən olduğu ona bəlli olduqdan sonra isə ondan uzaqlaşdı. Həqiqətən, İbrahim (Allaha) çox yalvaran həlim bir kimsə idi. (Tövbə, 114).

İsmail peyğəmbər (ə)helmlə sahib idi

فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ

Biz də onu həlim xasiyyətli bir oğlan uşağı ilə müjdələdik. (Saffat, 101).

Şueyb peyğəmbərin (ə) zamanında yaşayan insanlar onun helmli olduğunu etiraf ediblər

قَالُوا يَا شُعَيْبُ أَصَلَاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ إِنَّكَ لَأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ

Onlar dedilər: “Ey Şueyb! Atalarımızın ibadət etdikləri (tanrılardan), yaxud mallarımızı istədiyimiz kimi istifadə etməkdən vaz keçməyimizi sənə namazınmı əmr edir? Doğrudan da, sən yumşaq xasiyyətlisən, ağıllısan”. (Hud, 87).

Rəvayətlərdə helm

Helmin mənası

İmam Əli (ə) buyurur: Helm hirsi boğmaq və nəfsinə malik olmaqdan ibarətdir. (Ğurərul-Hikəm,cild.1.səh.296).

Helmə yiyələnməklə, Peyğəmbərə (s) oxşar olarıq

İslam Peyğəmbəri (s) buyurur: Ey Əli! Əxlaqi baxımdan mənə oxşar şəxsi sənə tanıtdırımmı? Dedilər: Bəli. Peyğəmbər (s): Əxlaq və davranış cəhətdən ən yaxşınız, səbr cəhətdən ən böyüyünüz, qohum-yaxınlara qarşı ən çox yaxşılıq edən və içərinizdə ən insaflınız mənə ən yaxın şəxsdir. (Vəsailuş-Şiə,cild.6səh.212).

Qəzəb vaxtı helmin yaranması

İmam Əli (ə) buyurur: Helmin meyarı rahatçılıq vaxtı yox, qəzəb vaxtıdır. (Nəhcül-Bəlağənin şərhi,cild.20.səh,316).

Həqiqi abidin nişanəsi, helmdir

İmam Rza (ə) buyurur: İnsan helmi olmasa, həqiqi ibadət edən sayılmaz. (Usulu-Kafi,cild.3.səh,175).

Əziyyətlər qarşısında helmli olub, səbr etmək

İmam Əli (ə) buyurur: Helmli şəxs o şəxsdir ki, ona əziyyət verəndə səbr edər və zülm olunan vaxt əfv edər. (Ğurərul-Hikəm,cild,1.səh,300).

Helmin insana olan təsirləri

a) Allah məhəbbətinə nail olmaq

Peyğəmbər (s) buyurur: Allah məhəbbəti o kəslərə şamil olar ki, əsəbləşəndə səbr edirlər. (Kənzul-Ummal,cild.3.səh,131).

b) Köməkçilərin çoxalması

İmam Əli (ə) buyurur: Helm vasitəsi ilə köməkçilər çoxalar. (Ğurərul-Hikəm,cild.1.səh,329).

c) Helm vasitəsi ilə düşmənə qalib qəlmək olar

İmam Əli (ə) buyurur: Öz düşməninə qarşı helmli olan, ona qalib gələr. .(Biharul-Ənvar.cild.68.səh,428).


 

Kərbəlayi Elçin Əliyev