Ən son

Ailə məhəbbəti (İslam nöqteyi-nəzərindən)

02 Iyul 2016 - 16:15

Ailə sosiologiya baxımından evlənmək ya da qohumluq xətti ilə gələn bir həyat birliyidir. Ailə sözü Qərbdə əsasən ana-ata və uşaqlar anlayışını verir. Şərq xalqlarında ailə daha çox eyni evdə yaşayan, ya da eyni nəsildən gələn insanların cəminə deyilir.

Biologiyada ailə sözü bir birlərinə qohumluq dərəcəsi baxımından bir qrupda birləşən heyvanat ya da nəbatat üçün işlədilir.

Ailə sözünün əsli ərəbcədən gələn عائلة (ailə) sözündəndir. Bu söz ərəbcədə dayanmaq mənasında olan عول (avl) kökündəndir. Bir-birlərinə dayanan, etimad edən insanlar üçün işlədilir.

Ailə İslam dini baxımından müqəddəs toplumdur. Ailədə məhəbbət, isti mühit yaratmaq dinin təkid etdiyi məqamlardandır. Lakin bizim mövzumuz ailədə kişi-qadın arasında olan məhəbbətlə xülasələşir.

Həzrət Peyğəmbəri-Əkrəm (s) qadına məhəbbəti peyğəmbərlərin xüsusiyyətlərindən sayaraq buyurmuşdur: Allah-taala bizim vücudumuzda yeddi xüsusiyyət qərar vermişdir. Onlardan biri də qadınlara məhəbbətdir.

Belə olduğu təqdirdə qadına məhəbbət bəsləmək xüsusiyyəti hər bir kişidə olması zəruridir. Çünki Allah-Taala qadını kişidən incə və kövrək yaratmışdır. Onu yalnız məhəbbət və sevgi bəsləməklə qorumaq, yaşatmaq mümkündür.

Əgər həyat yoldaşınız (xanımınız) sizdən razıdırsa, bilin ki, ən yaxşı müsəlmanlardan birisiniz.

Arqument kimi əziz İslam Peyğəmbərinin (s) iki hədisini göstərmək olar:

Rəsuli Əkrəm (s) dəfələrlə buyurub: “Sizlərin daha yaxşnız, öz qadınları üçün yaxşı olanlarınızdır və mən öz qadınlarım barəsində sizlərdən daha yaxşıyam.

“Hər kəsin öz həyat yoldaşına qarşı məhəbbəti artıq olarsa Allah-Taalaya imanı daha çoxdur.

Arvad-uşağa qarşı olan xoşrəftarlıq və məhəbbət nə qədər artıq olarsa, müsəlmanlıq və iman da bir o qədər çoxalar.

Təbii ki, ailədə mehr-məhəbbət qarşılıqlı olmalıdır. Qadınlar öz həyat yoldaşlarına mehr-məhəbbət bəsləməklə ailə başçısına dəyər vermiş ailəni möhkəm bir qalaya çevirmiş olur. Əks təqdirdə ailə başçısına yəni kişiyə qarşı sevgi bəslənməzsə nəticədə ailə təməli süstləşəcək bir çox hallarda isə onun dağılmasına gətirib çıxaracaqdır.

Evdarlıq, ailə qayğıları, eləcə də uşaqların təlim-tərbiyəsində məhəbbət və mehribanlığın rolu böyükdür.

Habelə ailə işlərinin idarə olunması bərabərliyə riayət edərək ictimai ağıla sahib olmaq, mehr-məhəbbət, mehribanlıq, elm və siyasət tələb edir. Fikir və düşüncə tələb edən qayğılar kişinin, məhəbbət və mehribanlıq rəftarı isə qadınların öhdəsinədir.

Hətta Əhli-beyt (ə) yanında dəyər qazanmaq da ailədə məhəbbətdən aslıdır. Başqa bir hədisdə deyilib: “Biz Əhli-beytə öz həyat yoldaşına daha çox mehriban olan şəxslər əziz və mehribandır.

Kişi və qadın arasında sevgi fitrətdən qaynaqlanır. İlahi fitrət baxımından Allah ər-arvad arasında əvvəldən məhəbbət yaratmışdır. Lakin çox vaxt insanlar öz səhvləri ilə bu məhəbbətə zərbə endirirlər. Quran bu haqda buyurur:

“Allahın nişanələrindən biri budur ki, sizin üçün özünüzdən həyat yoldaşı yaratdı ki, onunla birlikdə rahatlıq tapasınız və sizin aranızda mehr-məhəbbət və rəhmət qərar verdi. Bu iş üzərində fikirləşənlər üçün (hikmət və) nişanələr vardır. “Rum”, 21

Yaşayışda mənfi fikirlər, bədbinliklər, anlaşılmamazlıqlar, dil yaraları yaranarsa, Allah verən məhəbbət donacaqdır. Çünki kiçik dil yarası, səhvləri üzə vurmaq və s... fitri məhəbbəti aradan aparmaq üçün böyük səbəblərdən biri hesab olunur. Bu cəhətdən İslamda qadınlarına sevgi və məhəbbət bəsləmək kişilərə sifariş olunmuşdur. Əziz İslam Peyğəmbəri (s) buyurmuşdur: “Kişinin qadın üçün ən gözəl, yaddan çıxmayan sözü «mən səni sevirəm» sözüdür. “Vəsail əş-Şiə” 14-cü cild

Bu həm də psixoloqlar arasında da həqiqətini tapmışdır.

Qeyd edək ki, tam olaraq iki nəfər arasında əxlaq müvafiqliyi qeyri-mümkündür. Bu mətləb o qədər aydın və məlumdur ki, filosoflardan bəziləri bu haqda hər bir kəs özünəbağlıdır yəni mahiyyət nəzərindən başqası ilə fərqi vardır - söyləmişlər. Elmi ibarətlə desək, “insan özünə həsr olunmuş bir növdür”. Yəni hər bir insanın vücud və varlığı başqası ilə fərqlidir. Buna görə də qadın və kişinin əxlaq sarıdan tam müvafiq olaraq sırf müsbət bir nəticəyə yetişməsini gözləmək lazım deyil.

İnsan ömrü boyu müxtəlif adət və ənənələrlə üzləşir. Ailə qurmaq fikrinə düşənlər bu mühüm məsələyə diqqət edib fikir verməlidirlər ki, ailə qurmaq məsələsində tam bərabərliyə nail olmaq mümkün deyil. İnsan öz istək və arzularının tam həqiqətə yetəcəyi barədə qətiyyətlə fikirləşməlidir.

Adət fərqi və ruhiyyələrin müxtəlifliyi məlum olduğuna görə evin isti ocağının soyuq və ruhsuz olmaması ilə yanaşı, yaşayışa ürək sıxıntısı və qəmginlik yol tapmasın deyə müxtəlif  təqdirəlayiq tədbirlər fikirləşmək lazımdır.

Əvvəldə deyilənlər bunlara tutarlı cavabdır. Yəni qadın, kişi və ailənin digər üzvləri qarşılıqlı əfv, güzəşt, bağışlamaq, fədakarlıq qaydalarını nəzərə almalı və ələlxüsus kişi bu mühüm məsələyə daha artıq əhəmiyyət verməlidir.

HÜQUQ VƏ MƏHƏBBƏT

Kişi və qadın ər-arvad münasibətindən əlavə, bir-birinə ürək yandıran dosta çevrilməlidirlər. Əgər aralarında rəfaqət olmazsa iş çətinləşər. Ümumiyətlə, hər hansı bir yerdə, xüsusilə ev mühitində əgər təkcə qanun hökm edərsə lazımlı nəticə hasil olmayacaqdır. Necə ki, təkcə məhəbbətin hakim olması nəticə vermir; qanun, məhəbbət və səfa-səmimiyyət birlikdə olmalıdır.

“Həqiqətən Allah (camaatı) ədalət və ehsana əmr edir.”

Qadın və kişi İslam qanunlarına riayət etməyə vəzifəli olduqları kimi, bir-birinə qarşı ürək yanan və dost sözünün əsil mənasında olmalıdırlar.

Bir gün bir qadın Peyğəmbərin (s) hüzuruna gəlib dedi: İndidən qiyamətə kimi yer üzünə gələcək bütün qadınlar tərəfindən sizə bir sualım vardır: nə üçün siz qadın və kişi arasında fərq qoymusunuz?! Kişilər üçün bir sıra əməl və savablar buyurmuşsunuz ki, qadınlar o savablardan məhrumdurlar. Misal üçün Allah yolunda cihad etmək. Allahın Rəsulu (s) buyurdu:

“Qadının cihadı öz əri üçün yaxşı arvad olmaqdır.

MƏHƏBBƏT İFFƏT MƏNŞƏYİDİR

Ürəyində ərinə qarşı eşq və məhəbbət olan qadını heç bir xarici ünsür iffət və paklığından azdıra bilməz. Qadın və uşaqların yoldan çıxması və bir-biri ilə yola getməməsinin əsas mənşəyi bu nöqtədən başlayır ki, kişi öz ailəsinə qarşı lazım olan məhəbbət və mehribanlığı göstərmir.

Hər bir şəxsin fitri yaranışına əsasən, məhəbbət və sevgiyə ehtiyacı olması şəksiz, bu ehtiyacın kişidə qadından bir neçə dəfə çox və güclü olması ilə sübuta yetmişdir. Kişi bu mühüm məsələyə xüsusi diqqət yetirməli, mümkün olan müxtəlif yollarla öz yoldaşına məhəbbət göstərib onun etimadını qazanmalıdır. Belə ki, qadın öz ərini ürəyi yanan, mehriban və fədakar bir insan kimi qiymətləndirməlidir. Bu iş ailə nəzminin sabit qalmasında təsirli rola malikdir. İmam Sadiq (əleyhissalam) buyurur:

“Həyat yoldaşlarına məhəbbət bəsləmək peyğəmbərlərin əxlaqi sifətlərindəndir”.

Kişi evin rəisi, yaxud hökm edən olmasına baxmayaraq bilməlidir ki, rəyasət və böyüklüyündə yalnız o zaman müvəffəqiyyət qazana bilər ki, ailə üzvlərinin qəlbinə nüfuz edərək onların ürəyində özünə qarşı məhəbbət və inam yaratsın.

İmam Sadiq (ə) buyurmuşdur:

Ariflərin vücudunun sirri və batinlərinin həqiqəti üç kök üstündə dayanıb: Qorxu, ümid, məhəbbət.

Qorxu elmin bəhrəsidir, ümid yəqinin bəhrəsidir, məhəbbət dərkin bəhrəsidir.

Allah-taala bu səbəbdən də iki əsası ər-arvad bağlılığının bünövrəsi kimi xatırlayır. Ər-arvad bir-birlərinə bağlı olmalı, bir-birinin nöqsanını bağışlamalıdırlar. «Sizin aranızda iki bağ qərar verilmişdir biri məhəbbət, digəri isə güzəştə getmək».

 

 

Xəyal Tofiqoğlu