Ən son

Bəla nədir? Bəlanın növləri

17 Iyun 2015 - 09:00

Həzrət Peyğəmbərdən (s) gələn hədisdə oxuyuruq: “Bəla, danışıqdan asılıdır. Bu hədis - çox dəqiq hədisdir. Bu hədisi müxtəlif cür təfsir edirlər. Əhli-təsənnünün nəzərinə görə, bu hədisin mənası odur ki, hər kim başqasını qınayar və danlayar, özü həmin bəlaya düçar olar. Bu təfsirdə bəla günah mənasını verir. Bu təfsirdə adı çəkilən günahın iki xüsusiyyəti vardır: biri bir növ reaksiyadır. İkincisi isə başqalarını məzəmmət etməkdir. Əlbəttə bunu qeyd etmək lazımdır ki, hədis demir ki, hər kim bəla haqqında düşünər, bəla ona tərəf cəzb olunar.

İkincisi də bu hədisdə bəladan söhbət getmir, bəlkə təfsirin nəzərinə görə başqalarını məzəmmət etməkdən söhbət gedir. Belə ki, bu hədisin təfsirində buyurulur ki, bəla danışıqdan asılıdır və hər kim başqasına pis bir şeyi nisbət versə, özü həmin şeyə giriftar olar.

Lakin Əhli-beyt (ə) alimləri də bu hədisi təfsir ediblər və onların nəzərinə görə bəla dedikdə, təkcə səma əzabları nəzərdə tutulmur. İslam dinində bəla dedikdə İlahi imtahan nəzərdə tutulur. Yəni, imanlı insan onunla imtahana çəkilər.

Bəzən Quranda “hüsni-bəla” sözünə rast gəlmək olur ki, bu da möminin gözəl imtahana çəkilməsi deməkdir. Bu, “gözəl bəla” demək deyildir.

“Sən (onlara tərəf ox və daş) atan zaman, sən atmadın, Allah atdı (düşməni məğlub etmək) və möminləri yaxşı sınamaq (yaxud onlara gözəl qələbə neməti vermək) üçün!. (“Ənfal 17).

Şübhəsiz bu (hadisə) həmin aşkar imtahandır. (“Saffat” 106).

Burada adı çəkilən böyük bəla - İlahi əzab deyildir, bəlkə imtahandır. Ona görə də yuxarıdakı hədis haqqında deyə bilərik ki, insanın imtahana çəkilməsinə səbəb olan amillərdən biri də danışığıdır. İnsanlar o yerdə imtahan olunar ki, danışıq vardır. Yəni, iddiası vardır. Bəziləri İmam Əlinin (ə) elminin iddiasında idilər və onunla imtahan olundular. O zaman ki, onlara elmi sual verildi, yerlərində donub qaldılar və cavab verə bilmədilər.

Şeytan (lən) insanın həmişə zəif nöqtələrini bilir və ona görə də onu həmin zəif yerindən vurur və imtahan edir. Bu düzdür ki, insan dili ilə çoxlu günahlar edir, lakin bütün günahların dilin üzərinə atılması da doğru deyildir.

Beləliklə deyə bilərik ki, bəla bəzən bəla mənasında işlənmir, daha çox imtahan mənasını verir. İnsan əgər danışığı ilə günah etməyə meylli olarsa, şeytan onun həmin zəif nöqtəsinə tamah salar. Bu insanın etdiyi iddialar da onun imtahan vasitəsinə çevrilər.

 

 

deyerler.org