Ən son

Qonaqpərvərlik

16 Fevral 2010 - 15:15

Həzrət İbrahimin(ə) Allahla dost və xəlil olmasının səbəblərindən biri də budur ki, onun evinə kim gəlsəydi, həmin şəxs üçün qonaqlıq edərdi. O qapısına gələn hər bir kəsə mütləq qonaqlıq verməli idi.

 

Həzrət Peyğəmbər(s) buyurur:“Allah-təala həzrət İbrahimi(ə) qapısına gələn hər bir şəxsə yemək (qonaqlıq)  verdiyinə görə xəlil etdi”.

Həzrət İbrahim(ə) bu xislətin (qonaqpərvərliyin) təməlçisidir. Ondan əvvəl insanlar arasında heç kəs bu işi görməzdi. Həzrət İbrahim(ə) əliaçıq bir insan idi. Hətta bir səfərə getdikdə öz evinə qayıdarkən evə əliboş gəlməzi.

Bir gün həzrət İbrahim(ə) Misirdə olan dostunun yanına səfərə gedir. Evə qayıdarkən əlində heç bir şey olmur. O evə əliboş qayıtmasın deyə əlindəki qabı qumla doldurub evə gətirir. Səhər yuxudan duranda görür ki, həyat yoldaşı Sara yemək hazırlayıb. Ondan bu yeməyi nədən hazırladığını soruşduqda Sara dedi: Sənin Misirli dostunun göndərdiyi undan hazırlamışam.

Həzrət İbrahim(ə) başa düşdü ki, axşam evə gətirdiyi həmin daş kəsəyi Allah-təala una dondərmişdi. Həyat yoldaşına dedi: Düzdür unu göndərən mənim dostumdur. Lakin Misirli deyil. O, aləmlərin Rəbbidir. Mən gecə evə qayıdarkın əliboş gəlməyim deyə qabı qumla doldurdum. Allahın mənim bu xüsusiyyətimdən xoşu gəldi və daş-kəsəyi una çevirdi.

Həzrət İbrahimin(ə) əliaçıq və qonaqpərvər olması barədə Allah-təala Quranda belə buyurur:

“Həqiqətən, elçilərimiz (mələklər) İbrahimin yanına müjdə (İshaqın anadan olacağı xəbəri) ilə gəlib “Salam!” –dedilər. (İbrahim də) “Salam!”-deyə cavab verdi və dərhal (gedib onlara) qızarmış bir buzov gətirdi.” (Hud, 69)

Allah-təala həzrət İbrahim(ə)-ı kəramət və səxavətinə görə Özünə xəlil və dost seçmişdir. Allah Özü kəramətli və səxavətli olduğu üçün səxavətli insanları da sevir. Lakin xəsis və ləim insanlardan Allahın xoşu gəlmir.

 

Qonağa hörmət

İnsan gərək qonağa hörmət etsin. Qonağa hörmət edən insanlar Allah yanında uca məqama çatmağa nail olmuşlar.

Həzrət Peyğəmbər(s) buyurur: “Allaha və axirətə iman gətirənlər qonağa hörmət etməlidir.”

Başqa bir hədisdə belə buyurur: Qonağı olmayan evə mələklər daxil olmaz”

Ümumiyyətlə məlaikələrin daxil olmadığı yerləri Peyğəmbər(s) və imamlar hədislərdə buyurmuşlar.

Həzrət Peyğəmbər(s) buyurmuşdur: “İt olan evə mələklər daxil olmaz.”

Mərhum Nəraqi öz kitabında bu hədisi belə açıqlayır. Evdən məqsəd insanın qəlbi, itdən məqsəd isə günahlardır. Yəni günah olan qəlbdə Allah məhəbbəti olmaz.

Bir çox hədis və rəvayətlərdə vardır ki, günah və hicabsız qadın olan yerdə mələk olmaz.

Həzrət İbrahimi(ə) mancanağa qoyub odun içinə atmaq istədikdə mancanaq işləmədi. Nəmrudun adamları nə qədər çalışdılarsa mancanaq işləmədi ki, işləmədi. Şeytan qoca bir kişi şəklinə girib Nəmrudun yanına gəldi və dedi: Bilirsənmi mancanaq niyə işləmir? Nəmrud: Bilmirəm. Şeytan: Çünki mələklər İbrahimlə(ə) söhbət edirlər. Mələklərin orada olmasına görə mancanaq işləmir və nə qədər mələklər oradadılar mancanaq işləməyəcək. Nəmrud: Bunun çarəsi nədir? Şeytan: Gedin bir qadın gətirin başını mancanağın yanında açsın. Çünki, mələklər hicabsız qadın olan yerdə qalmırlar.

Nəmrudun adamları hər hansı qadına yaxınlaşıb bu təklifi ona dedikdə heç kəs razı olmadı. Bir nəfər pozğun qadına təklif etdilər. O qadın dedi: Mənim günahlarım özümə bəsdir və mən bu günahı heç vaxt etmərəm. Nəmrudun adamları axırda bir qadın tapıb gətirdilər. O qadın mancanağın yanında başını açan kimi mələklər uçub getdilər və mancanaq işləməyə başladı.

Buna əsasən də bir çox hədis və rəvayətlərdə vardır ki, hicabsız qadın olan evlərə mələklər daxil olmaz.

Mələklərin daxil olmadığı yerlərdən biri də yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi qonağsız evdir. Qonağı olmayan evə mələk daxil olmur.

Bir gün həzrət Əli(ə)-ı qəmgin gördülər. Onun qəmgin olmasını soruşduqda o həzrət buyurdu: Mən ona görə qəmginəm ki, düz bir həftədir bizə qonaq gəlmir.

İslamda insanın evə qonaq dəvət etməsi bəyənilmiş əməllərdən biridir. Lakin qonaq qəbul etməyin də şərti vardır. O da budur ki, qonağı Allaha xatir qəbul edəsən. Əgər Allaha xatir istəmirsənsə qəbul etmə. Yəni insanın nə vaxtsa bir şəxsə işi düşəcək deyə onun üçün evində qonaqlıq etmək və onu evə qonaq çağırmaq Allaha xatir olan əməl sayılmır. Bu iş sadəcə olaraq insanın sözünün onun yanında keçməsi üçün edilən bir əməldir. Və bu əməl düzgün deyildir.

Həzrət Peyğəmbər(s) buyurur: “Yalnız Allaha görə sevdiyin şəxsə qonaqlıq ver.”

Hədislərdə vardır ki, hətta birinin evinə qonaq getmək istədikdə, elə şəxsin evinə gedin ki, o da sizi Allaha xatir istəsin.

Haram yemək

Ümumiyyətlə insan istər qonaqlıqda istərsə də başqa süfrələrdə əyləşdikdə qarnını haram tikədən qorumalıdır. Çünki haram yemək insanın Allahdan, peyğəmbərdən və imamlardan uzaq düşməsinə səbəb olar. İnsan haram yeməyə öyrəşdikdə isə qəlbi qaralar və artıq ona öyüd-nəsihət təsir etməz.

İmam Hüseyn(ə) müharibə meydanında onunla döyüşmək istəyənlərə çox nəsihət etdi. Lakin onlar İmamın sözlərini qəbul etmədilər və belə dedilər: Bura moizə yeri yox meydandır.

İmam onlara buyurdu: Qarınlarınız haramla dolduğu üçün sizə moizə, öyüd nəsihət təsir etmir. Haram tikələrin təsirindən Quran ayələri sizə təsir etmir.

Haram yemək insanı küfrə yaxınlaşdırır. İnsan haram yedikcə ibadətdən soyuyar. Sonra Peyğəmbərin peyğəmbərliyini, sonra imamların imamətini inkar edər və nəhayət insanı küfr dəryasında qərq edər. Lakin qarnını haramdan qoruyan insanlar isə həmişə Allaha yaxın olarlar.

Bir gün Harunun hüzuruna yemək gətirdilər. Harun yeməyə baxdı və əmr etdi ki, onu Bəhlul üçün göndərsinlər. Harunun nökərləri Bəhlulu bir xarabalıqda tapıb yeməyi onun qabağına qoydular. Bəhlul soruşdu: Bu nədir? Dedilər: Harun öz yeməyini sənə göndərib. Bəhlul ətrafına baxdı, gözü xarabalıqda sülənən bir neçə itə sataşdı. Sonra üzünü Harunun nökərlərinə tutub dedi: Bu yeməyi aparıb o itlərə atın. Harunun nökərləri təəccüblə dedilər: Bu şahın öz yeməyidir! Onu sənin üçün göndərib, sən isə bunu itlərə atırsan? Bəhlul barmağını dodaqlarına qoyub yavaşca dedi: Sus! İtlərdə bilsə bu yeməyi Harun göndərib onlar da yeməzlər.

Bəhlul bilirdi ki, Harunun göndərdiyi yemək haramdır. Çünki Harun camaatın haqqını qəsb etmişdir. O bilirdi ki, əgər o yeməkdən yesə İmam Sadiqin(ə) məhəbbəti qəlbindən çıxacaq.

Əbul Əsvəd Dueli həzrət Əlinin(ə) ən yaxın səhabələrindən biri idi. Bir gün Müaviyə onun evinə bal göndərdi. Nökərlər balı gətirəndə Əbul Əsvəd evdə yox idi. Lakin onun yeddi yaşlı qızı qapını açdı. Nökərlər balı ona verib getdilər. Qız o baldan azacıq yedi. Əbul Əsvəd Duelii evə gəldikdə qız onu qarşılayıb Müaviyənin ona bal göndərdiyini bildirdi. Əbul Əsvəd Cüəyli qızına dedi: Qızım olmaya o baldan yemisən? Məbada o baldan yeyəsən. Çünki o, bal deyil. O elə bir zəhərdir ki, hər kim Müaviyənin göndərdiyi o baldan yesə Əlinin(ə) məhəbbəti onun qəlbindən çıxacaq. Əbul Əsvədin qızı çölə qaçdı və barmağını boğazına salıb yediyi balı qaytardı. Sonra gəlib belə bir şer yazdı:

Ey Hindin oğlu Müaviyə! Sən mənə bal göndərməklə Əlinin(ə) məhəbbətini qəlbimdən çıxarmaq istəyirsən? Pənah Allaha! Əli(ə) möminlərin əmiridir və heç vaxt onun məhəbbətini mənim qəlbimdən çıxara bilməzsən.

 

 

Seyyid Əli Əkbər Ocaq Necat