İbadət eylə, ibadətə layıq bilənə,ey insan!

04 Mart 2010 - 09:56

Ey yaranmışların ən üstünü-İnsan! Səni o Yaradan nədən yaratdı? Sənə nə verdi;səndən nə istədi? Nəyi bilmək istədin sən, su İnsan, nəyi bilə bildin, ya nəyi bildin sandın? Nəyə çatmaq istədin? Nəyə çatmaq istədin, nələrə çatmaya bilməzsən, sən ey o Ulu Qüdrətdən nişan, ey İlahi imza! Sən ey ən Gözələ qul olmaq haqqında sahib İnsan- isimli varlıq! Ya Yaradanınla qovuşmaq üçün gözəllənərsən, Ya da nəinki özünü, O parlaq nuru da görməyən gözünlə kirlənərsən.

Hara qalxarsan, hardan enərsən. Sən böyük bir dənizsən ki, içində aləmlər gizlərsən.

Qalx, ey İnsan, boy at öz içindən, torpaqdan qalxan çiçəklər kimi. Axın ruhuna rəhmət yağışı, canın canlara can olsun. Hər nəfəsindən Tanrı duyulsun. Nəfəsin sevgidən yoluxsun ömürlərə, yaralı könüllərə bahar ətri gətirsin.

Diqqət et, Tanrıya can atar hər nəfəs, nəfəslərdə gizli nə müdhiş bir həvəs. Yol açar sevdiyinə yetməkçün hər sevən. Bütün aşiqlərə ən əziz sevgili bizi eşqiylə xəlq edən. O, bizi eşqə məscid qıldı. Eşqsiz hər məscid xərabə qaldı.

Ey dünya evinə gəlmiş səyyah! Qürbət nə qədər gözəl olsa da, yenə də vətən həsrətiylə qəribsəyərsən. Bəlkə vətən yolunu tapa bilmirsən?!

Yollar var göylərə həm yer üzündən. Yollar var Tanrıya həm içimizdən. O, nə Qadir ki, O, nə Adil ki, eyni zamanda, eyni məkanda qərar verib iki Aləm. Bu iki aləmi bizdə yaratdı. O iki aləmdə bizi yaratdı. «Yaratdı»... «Yaratdı» kəlməsi Onun etdiyini anlada bilmir. Bu yaratmaqdan, yaradılmaqdan üstün bir əməl «Allah» deyib, nəfəs alaq. «Allah» ismində duyular hər şey müfəssəl.

Biz həm can olduq, həm ruh olduq. Bizdə aləmlər qovuşdu. Onunçün «İnsan» olduq. Bununçün Rəbbimiz elə lütflər elədi ki, bizə... Nə acizmişik,nə xoşbəxtmişik, Allah hesabsız yollar açdı bizə. Açdı ki, biz Ona doğru yürüyə bilək. Ona uzanan yollar nə uzun, həm də nə qısa. Ya ömürümüzcə gəlirik, fəqət yetişə bilmərik. Ya bir addımlıqdan Ona qovuşub eşqiylə Aləmi-fəxr olarıq. Biz, hələ açılmamış xəzinəyik.

Var həm gələn, həm gedən,

Haqqı tapan, itirən

Varmı səndən əl çəkən?!

Sənsizin də son ahı sən!

Ey hÉ™qiqÉ™t güzgüsü-Ä°nsan! HÉ™r yaradılan ona bir güzgü. HÉ™r ÅŸey ondan bir É™manÉ™t, É™manÉ™tik özümüz belÉ™ özümüzÉ™.  O, bizi É™manÉ™tdÉ™ É™min istÉ™di. Ä°stÉ™di ki, özümüzü anlatsın bizÉ™, istÉ™di biz onu görÉ™k. Bütün yaranmışlar bir vÉ™silÉ™. Verdiyi hÉ™r ÅŸey-o qaynar günəş dÉ™, o büllur sular da, É™sÉ™n külÉ™klÉ™r dÉ™, nurdan yağışlar da, körpÉ™ otlar da, ölmÉ™z sevdalar da, yarıq sinÉ™lÉ™rdÉ™, aÄŸaran saçlar da, gözdÉ™n axan yaÅŸlar da, yarım qalmış ömürlÉ™r dÉ™, dÉ™rmansız dÉ™rdlÉ™r dÉ™, namaz da, oruc da, zÉ™kat da, cihad da, hÉ™cc dÉ™..., hÉ™r biri yollardı, RÉ™bbimizÉ™ aparan, Onu tanıdan yollar. Ən çətin, É™n É™ziz olanlar. ƏzizlÉ™r hÉ™qiqÉ™tÉ™n oduyla yandırarlar. ƏzizlÉ™r Allahı çağırmaqdan usanmazlar.

«Allah nuruna qovuşduran dilədiyini».

Quran Onun diləyini belə bəyan elədi: Demək İnsanı özüylə qovuşdurmaq Onun bizim üçün qərar verdiyi ən ali məqam. Allah bizə bizdən böyük bir lütf etdi: Nə sonsuz səxavət, nə adi münasibət! Bəs insan Onun hansı haqqını ödəyə bildi?

Ey güclüklərə qatlanacaq şəkildə yaradılmış İnsan! Sən səbəbin üçün nələrə qatlanırsan? Bəzən heç bir şeyə qatlanmadan, Onu bir an belə anmadan yenə də o Rəhman Allahın təmənnasız rəhmətiylə, tükənməz lütfüylə «İnsan» olaraq...

Yox, yox... «İnsan» adını daşıyaraq yaşayırsan. Özün-özünü aldadırsan. İçində «Allahı» deyib çağıran səsi boğduğun üçün ən amansız qatilə çevrilirsən. Özün-özünü məhrum edib, Onsuz dünyaya sahib də olsan, sən sürgün yaşayan bir əsirsən!

Bəzən də «İnsan» demək az belə, Mələk misalı qatlama bilmədiyinlə Onu anırsan. Canını unudub, dünyanı unudub Onun adıyla nəfəs alırsan. Onun adıyla can olursa. Onun eşqiylə, qarşısı alınmaz bir istəklə gərəkə yolunda şəhid olursan. Bəlkə də, yox, bu yəqindi. Sən bütün ömrünü bununçün yaşayırsan. Bu elə bir sevgi, bu elə bir həyat ki, sən bunu ancaq Onunçün ölərsən, dadarsan və yenidən təkrarən dünyaya dönüb min-min ömürlə bu ölümü dadmaq istərsən.

Ey ən gözəl şəkildə yaradılmış İnsan! Sən gözəlsən, gözəl olan hər şey sənə can atar. Sən hər gözəl olana cəzb olarsan. Gəl Rəbbin ibadətinə! Həm içindəki, həm yer üzündəki yolların açıq. Çıx bu yollara, qədəminlə şərəflənsin bu yollar! Çıx son ucu işıq olan Haqq yoluna. Anla, bu yolun mürşidi! Quran deyir: «Quşların göylərdə uçuşuna bax! Onlar öz dilləriylə Rəbbini anar».

Duy ki, şüursuzlar belə Onun zikriylə ömür edirlər. Ondan iznsiz yarpaqlar budaqdan enmirlər.Dağlar Onun əzəməti önündə diz çökərlər.Biz bəs nəyi gözləyirik?Qafil olaraq hər şeyimizi,maddi,mənəvi dəyərimizi itirməkmi istəyirik?!Yoxsa istəyirik açıq gözlərlə görməzmiş kimi ömür edilən,yaradılanların həqiqi üzünü görmədən,bu fani mənzildən peşman bir ürəklə,itirilmiş,”İnsan” ömrüylə əbədiyyət evinə köçək?.Nə qazandıq ki,burda İlahi nurdan,orda da qaranlığı nura çevirək?

Allah Qurandan bizə səslənir: «Göylərdə,yerdə kim varsa,özləri də kölgələri də,səhər-axşam,istər-istəməz Allaha səcdə edər».Demək,Onun ən uca məqamda görmək istədiyi və bütün məxluqatı xidmətinə verdiyi İnsanmış (bütün) yaradılmışlar içərisində,şüurlu surətdə Onu inkar edə biləcək yeganə varlıq.Bəli,ən yüksək məqamlara çata bildiyi kimi,ən dərinlərə düşə bilən yenə də İnsandır.Bu da O Kərim Allahın hər varlıqdan fərqli olaraq İnsana bəxş etdiyi iradə azadlığından necə bəhrələnəcəyinə bağlıdır.O,bizə azad seçim haqqı verdi.O,bizi həqiqəti seçmək iqtidarında yaratdı.Bu,Onun bizə sonsuz sevgisindəndi.İnsan təkcə Ona qul olmalı,Onun önündə əmrə müntəzir dururkən,firounlaşmış səltənətlərə meydan oxumalı.İnsan haqq üçün özündən keçə bilərsə,əmanətdə əminləşər.Yalnız bu halıyla o insanlığını doğrulda bilər.Ona azadlığı tanıdar məhrumiyyətlər.

Cismani hürriyyət cism kimi nisbi. Ruhi hürriyyət Allah qədər mütləq. Bu hürriyyət özümüzü tanımaqdı. Hürriyyət dünya bəndlərini aşmaqdı. Qoy dağılsın aləm, yer-göy lərzəyə gəlsin. Bürünsə də dünya qorxu selinə, könülə hakimsə təkcə Allah, qurtulmuş ruh əsarətdən, hələ dünyada ikən. Daha təlaşlara sürükləməz bədən, yerlə bir olarsa, da can verər inləmədən. Çünki İnsan güclü öz qorxusundanlardan, O, çox güclü onu qorxudan, İndi ancaq Tanrıya quldur. Qorxusu yox daha atəşlərdən. Atəş də Allahın quludur. Qula qul olan «İnsan» olarmı?! İnsan heç bir şeyin əsiri deyil, çünki büsbütün Onundur. Onun yaratdığı «İnsan» budur.

Ey nəfsini günahlardan arındıran insan!

Sən müjdələnmisən. Quran buyurur: «Nəfsini arındıran qurtuluşa yetmişdir». Öz zirvəndən enmisənsə, yenə də qalxa bilmək gücündəsən.

Sən ey O Qadir Allahın zərrəsi,sən Qadirsən! Düşmü-sənsə nəfsin bəyaz şərrinə,gözlərinə sevimli görünübsə, günah üzülmə! Qayıt tövbənlə Rəbbinə! Adəmin tövbəsini düşün! O ilk İnsan, o peyğəmbər, həm o ilk günah etmiş bəndə. O, ürəyində Allahın adıyla ruhunda Ona olan ehtiyacıyla, günahının məhv edən səfasıyla anladı ki, tövbəsiz Onsuz qalacaq. Yox, bu ola bilməzdi, İblisə qarşı gəlməzsə, Tanrı bizi əhv etməzdi. İnsan tövbəylə onu yox edəcək hər şeyə son qoydu. Onu yaradanın rizasını qazandı. İlk İnsan, həm ilk günahkar əsrlər öncə, dünya həyatının ta təməlində bizə özümüzə dönməyi anlatdı. Rəbbimiz elə Kərim, elə Rəhimdir ki, O, hər günahkarı günahıyla sevərsə əhv edər (əgər qulu dilərsə). Yetər ki, biz Ondan əhv diləyək. Ana öz günahkar övladını sevməyə, bağışlamaya bilərmi?!

Quran deyir: «O, qəlblərin özünü çox yaxşı bilir. Yaradan heç bilməzmi?» O, bizi yaratdı. Qəlbimiz nə qədər qapqara örtülərlə qapalırsa da, o Alim Allah bizdə bizi bilər. O, bizdə öz nurunu görür. O, ruhumuzu görur. Ruhumuz qupquru çöllərə dönsə belə tövbəmizlə Ona qayıda bilsək Təvvab ismindən yağacaq rəhmət yağmurlarıyla bu çöllərin yaşıllana biləcək qüdrətini də bilir. Yetər ki, biz Onu içdən anaq, özümüzün və bütün məxluqatın o sonsuz Nur önündə acizliyni və möhtaclığını anlayaq. Onsuz qala bilməyəcəyimizi. Onsuz gülə bilməyəcəyimizi. Onsuz eşqin odunda yana bilməyəcəyimizi, bizə ən əziz lütfü olan ömrümüzün Onsuz bizi cəhənnəmdən betər yaxacağını anlayaq.

Anlayaq ki, bütün aÄŸrımızla, bütün açımıza mÉ™hcubluÄŸumuzla Xaliqimizin sÉ™cdÉ™sinÉ™ qapanaq. Zaman-zaman tövbÉ™mizi pozmuÅŸ olsaq belÉ™ yenÉ™ Onu çağıraq. SÉ™ssiz-sÉ™ssiz, var gücümüzlÉ™. O, bizÉ™ sÉ™simizdÉ™n yaxın. O, bizi duymaya bilÉ™rmi?! Duyacaq o Əziz Allah bizi. GecÉ™dÉ™n sonra sabah gÉ™lÉ™cÉ™k. O, É™zizlÉ™yÉ™cÉ™k bizi. RÉ™bbimiz tövbÉ™mizdÉ™n elÉ™ sevinc duyar ki, bÉ™lkÉ™ Ä°nsanı yaratdığında da belÉ™ mÉ™mnun olmadı. O, kamillik eÅŸqiylÉ™ bizi yaratdı. O, eÅŸqini bir Ä°nsan yapdı. TövbÉ™nizlÉ™ bizdÉ™n yaratdığının zövqünü daddı. Buna ÅŸahid olmayan mÉ™xluq varmı? TövbÉ™mizlÉ™ insanlığımızı yaÅŸaya bildik, Onu anlaya bildik. Onun etimadını doÄŸrulda bildik. O inandığımın É™minliyiylÉ™ fÉ™xr duydu. Ä°nsanın RÉ™bbiylÉ™ qovuÅŸmasına ÅŸÉ™r aÄŸladı hiddÉ™tindÉ™n, qamaÅŸdı gözlÉ™r nur selindÉ™n. Allahın bu É™zÉ™li, É™bÉ™di iradÉ™sini bütün kainat  alqışladı.

 

                 

 

Süleymanova Aytən